KSIĘŻYC NAD WARSZAWĄ

A to księżyc nad Warszawą.

SUPER KSIĘŻYC

Tej nocy na niebie  będzie można podziwiać Księżyc w perygeum - najmniejszej możliwej odległości od Ziemi. Tarcza Srebrnego Globu będzie znacznie większa i jaśniejsza niż zwykle. Księżyc będzie oddalony od Ziemi o 354 tysiące kilometrów, czyli o 30 tysięcy kilometrów mniej niż normalnie. Tarcza Księżyca będzie dla obserwatora z Ziemi o 14 proc. większa i o 30 proc. jaśniejsza w porównaniu z momentem największego oddalenia od Ziemi. Księżyc zbliża się i oddala od naszej planety, ponieważ krąży po orbicie przypominającej elipsę.

Kiedyś sądzono, że Super Księżyc - poprzez zwiększoną grawitację - może wywoływać katastrofy, takie jak trzęsienie Ziemi czy tsunami. W średniowieczu uważano, że pobudza on nocnych przestępców do działania, a nawet, że wywołuje choroby psychiczne. Żadna z tych teorii nie została potwierdzona.

Zarówno Księżyc, jak i Słońce nie pozostają bez wpływu na zjawiska zachodzące na Ziemi. Można powiedzieć, że Ziemia stresuje się, gdy te ciała niebieskie są blisko i rzeczywiście zauważamy wzrost aktywności tektonicznej, ale wynosi on około jeden procent. Obserwujemy też wzrost aktywności sejsmicznej wulkanów.

KOSMOS

Dziś 12 kwietnia minęło 50 lat od epokowego wydarzenia - pierwszego lotu człowieka w kosmos. Pierwszym w historii kosmonautą został Jurij Gagarin.

12 kwietnia 1961 roku nastąpiło historyczne wydarzenie, Jurij Gagarin dokonał pierwszego w historii lotu w kosmos. Kierował statkiem kosmicznym Wostok 1, którym okrążył Ziemię jeden raz. Start nastąpił z kosmodromu Bajkonur. Lot trwał 108 minut.

W 1960 roku rozpoczęto szkolenie pierwszej grupy przyszłych kosmonautów. Należało do niej sześć osób wyłonionych spośród 2200 kandydatów. Na koniec szkolenia dwoma kandydatami do pierwszego lotu zostali Jurij Gagarin i Herman Titow. Ostatecznie wygrał Gagarin i to on został pierwszym człowiekiem w kosmosie. Słynne stały się jego pierwsze słowa wypowiedziane na orbicie okołoziemskiej: "Ach, jak pięknie". Titow poleciał w kolejnym locie w sierpniu 1961 roku.

Zanim w kosmos poleciał człowiek, a nawet jeszcze zanim wystrzelono pierwszego sztucznego satelitę Ziemi, w przestrzeń kosmiczną wysyłane były różne zwierzęta. Stany Zjednoczone w 1947 roku wystrzeliły w przestrzeń kosmiczną rakietę, na której zamontowano pojemnik zawierający m.in. muszki owocówki. Rakieta przekroczyła wysokość 100 km, a pojemnik spadł na spadochronie, a muszki owocówki przeżyły ten eksperyment. W kolejnych latach Amerykanie wysyłali w kosmos małpy, a Rosjanie psy. Pierwszym psem na orbicie okołoziemskiej została Łajka. Łajka nie przeżyła tego lotu, ale kolejne radzieckie próby wysłania psów były bardziej udane i psy sprowadzano żywe z powrotem na Ziemię.

Jurij Gagarin urodził się 9 marca 1934 roku we wsi Kłuszyno. Już w młodym wieku interesował się lotnictwem i wstąpił do aeroklubu. W 1957 roku ukończył szkołę w Orenburgu. 26 marca 1957 roku wykonał pierwszy samodzielny lot odrzutowcem Mig-15. W 1960 roku został wybrany do grupy pilotów przygotowywanych do lotu w kosmos. Po historycznym locie stał się sławny na całym świecie i był delegowany w liczne podróże reprezentacyjne do innych krajów. Szkolił kolejnych kosmonautów. Jurij Gagarin zginął 27 marca 1968 roku w katastrofie lotniczej podczas lotu treningowego. Imieniem Gagarina nazwano miasto, krater na Księżycu, planetoidę numer 1772. Jego nazwisko nosi też wiele ulic i szkół (również w Polsce). Dla upamiętnienia historycznego wyczynu, dzień 12 kwietnia jest obchodzony w niektórych krajach jako dzień kosmonautyki.

Niespełna 10 lat po tym wydarzeniu, 21 lipca 1969 roku, Neil Armstrong i Edwin Aldrin stanęli na Księżycu podczas misji kosmicznej Apollo 11. Kiedy Armstrong postawił stopę na pokrytej pyłem powierzchni Srebrnego Globu, wygłosił słowa, które przeszły do historii: "To jest mały krok człowieka, ale wielki krok ludzkości".

27 czerwca 1978 roku major Mirosław Hermaszewski jako pierwszy Polak wyleciał w kosmos na radzieckim statku Sojuz 30. Lot trwał 7 dni 22 godziny 2 minuty i 59 sekund. W trakcie lotu miało miejsce połączenie ze stacją kosmiczną Salut-6.

1 czerwca w Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku odbędzie się spotkanie z Panem Jonathanem Gardnerem, który będzie opowiadał o budowie teleskopu Jamesa Webba. Mam nadzieję, że mnie tam nie zabraknie. Już nie mogę się doczekać!

W SOBOTĘ WIELKA PEŁNIA KSIĘŻYCA

W najbliższą sobotę, 19 marca, będzie można podziwiać wyjątkowo duży i jasno świecący Księżyc. Tego dnia bowiem Srebrny Glob będzie najbliżej Ziemi, a jednocześnie w całkowitej pełni. Nasz naturalny satelita porusza się po orbicie, która nie jest idealnym okręgiem lecz elipsą. To powoduje, że odległość Srebrnego Globu od Ziemi zmienia się. Zmienna odległość od Ziemi powoduje zmiany wielkości tarczy Księżyca na naszym niebie. Najbliższa pełnia, która wypada 19 marca o godz.19:10, prawie idealnie pokrywa się z minimalną odległością Księżyca od Ziemi, bo moment ten przypada o godz. 20:10 naszego czasu, a więc równo godzinę po pełni. Pełnia pokryje się więc z maksymalnymi rozmiarami tarczy Księżyca, przez co będzie on świecił wyjątkowo jasno i będzie wydawał się bardzo duży. Ostatni raz podobna sytuacja miała miejsce w grudniu 2008 roku.

Zachęcam więc do oglądania nieba w sobotę.